پارچه اسپان باند از جمله منسوجات بی‌بافت به شمار می‌رود و جنس آن از پلی‌پروپلین است. این پارچه پرمصرف به نام‌هاى پارچه یک‌بار مصرف، بی‌بافت، نبافته، لایه سوزنى، نبافته سوزنی و نبافته اسپان نیز شهرت دارد.

پارچه اسپان باند مانند پارچه‌های تشکیل شده از تاروپود و از الیاف انواع نخ نیست، بلکه از الیافی که تحت فشار بالا پرس شده است، تولید می‌شود. به همین دلیل به بی‌بافت یا نبافته شهرت دارد. پارچه اسپان با ضخامت و وزن‌های گوناگونی تولید می‌شود. برای آنکه درک بهتری درباره مفهوم کلمه منسوجات بی‌بافت داشته باشید، می‌توانید فرم بافت نمد و موکت را در ذهن خود تصور کنید.

مصارف پارچه اسپان باند به میزانی زیاد است که بیشتر افراد چه آن را بشناسند یا آشنایی نداشته باشند، با پارچه اسپان سروکار دارند. این پارچه در تولید چای‌های کیسه‌ای تا صنایع نظامی کاربرد فراوان دارد. بیشتر افراد در طول روز از این پارچه استفاده می‌کنند؛ اما یا اسم آن را نمی‌دانند یا آشنایی خاصی با آن ندارند.

البته بعد از ورود بیماری کرونا و همه‌گیری بزرگ آن، استفاده از ماسک به صورت گسترده‌ای آغاز شد. با شروع استفاده از ماسک‌های سه‌لایه و N95 نام پارچه اسپان بیشتر بر زبان‌ها افتاد. این پارچه پرمصرف‌ترین نوع پارچه برای تولید ماسک‌های سه لایه و N95 است.

 روش تولید پارچه اسپان باند

در روند تولید پارچه بی‌بافت اسپان باند، مواد اولیه را داخل دستگاه اکسترودر قرار می‌دهند. بعد از ذوب شدن کامل آن، پلی‌پروپلین وارد قسمتی مملو از سوزن‌های سرنگ مانند می‌شود. سرنگ‌ها با فشار وارد شده از طرف اکسترودر موجب شده مواد مذاب به شکل الیاف بسیار باریک و نازک به شکل رشته‌های فیلامنت شوند. فیلامنت‌ها پس از خنک شدن به شکل آیرودینامیک روی نقاله‌های خط تولید، کشیده شده تا کش بیایند و لایه‌‌های پارچه اسپان تولید می‌شود.

انواع پارچه­‌های اسپان باند

گزینه‌هایی وجود دارد که در پارچه­‌های اسپان باند تفاوت ایجاد می‌کند، این موارد را به شرح زیر می‌توان نام برد.

وزن یا گرماژ پارچه

حتما در ایام ورود بیماری کرونا، بارها در کنار نام لایه‌های ماسک، اعدادی را دیده یا شنیده‌اید. این اعداد دقیقا وزن پارچه را بیان می‌کند. به این شکل که پارچه اسپان 30، یعنی هر متر مربع از این پارچه 30 گرم وزن دارد.

عرض پارچه

با توجه به نوع مصرفی که برای پارچه‌های تولید شده اسپان تعریف می‌شود، آن‌ها باید عرض‌های مختلفی داشته باشند.

رنگ­‌بندی

اگر توجه کرده باشید، ماسک‌های سه لایه موجود در بازار دارای رنگ‌های مختلفی هستند. این رنگ‌بندی تاثیری در کیفیت یا قابلیت‌های ماسک سه لایه نداشته و فقط تنوع رنگ بابت ایجاد گزینه‌های بیشتر برای انتخاب است. اکثر رنگ‌هایی که شما در ماسک‌ها می‌بینید به‌خاطر رنگ پارچه اسپان آن است.

طول هر رول

طول هر رول پارچه اسپان با توجه به نوع کاربرد آن می‌تواند متغیر باشد.

قابلیت‌هایی که پارچه اسپان باند می‌تواند داشته باشد:

آب­‌گریزی

در بسیاری از موارد پارچه اسپان نباید جذب مناسبی از آب داشته باشد.

آب­‌دوستی

یکی از کاربردهای پارچه اسپان نیاز به قابلیت جذب آب دارد که در زمان تولید چنین خاصیتی را در این پارچه به وجود می‌آورند.

ضد آب یا واترپروف

یکی از تست‌های معروف و در عین حال اشتباه برای ماسک‌ها، تست عبور آب است. متاسفانه بعد از این تست اعلام می‌شود که پارچه استفاده شده در ماسک ملت بلون است. با اینکه پارچه ملت بلون امکان عبور آب را ایجاد نمی‌کند؛ اما بسیاری از پارچه‌های اسپان هم چنین خاصیتی را دارند.

چاپ­‌دار یا ساده

یکی از گزینه‌های محبوب پارچه اسپان قابلیت چاپ‌پذیری آن است. این حالت را در بسیاری از ماسک‌ها هم می‌بینیم. ماسک کودک سه لایه یکی از پرمصرف‌ترین فرم‌های اسپان چاپ‌دار است.

آنتی­‌باکتریال

قابلیت آنتی‌باکتریال از شاخصه‌های مهم و بهداشتی پارچه اسپان است که در گروهی از پارچه‌های تولیدی از این جنس دیده می‌شود.

آنتی­‌یووی

قابلیت آنتی یووی موجب می‌شود اشعه UV خورشید توسط پارچه جذب نشده و تاثیری روی آن نداشته باشد.

لطافت

نوع تولید پارچه اسپان درجه‌های مختلفی از لطافت را در این پارچه ایجاد می‌کند.

استفاده از اسپان باند در صنایع مختلف

مصرف در پزشکی و بهداشت

استفاده از پارچه اسپان باند در صنایع پزشکی و بهداشتی یکی از معروف‌ترین و شاخص‌ترین موارد است. از این پارچه برای تولید دستمال خیس و بهداشتی، لباس اتاق عمل، زیرانداز یا کاور تخت، روانداز، لباس بیمار، کلاه، ماسک، لباس یک‌بار مصرف جراحی، روکش کفش، روکش تجهیزات، ساک وسایل، رویه بهداشتی پوشک و نوار بهداشتی، لایه هیدروفیل استفاده می‌شود.

مصرف در صنایع کشاورزی

در صنایع کشاورزی هم پارچه اسپاند باند کارایی بسیاری دارد. این پارچه برای بسته‌بندی کود، بسته‌بندی محصولات و انواع مرکبات، پوشش گلخانه، آبیاری و جلوگیری از مصرف زیاد آب، جلوگیری از سرمازدگی زمین و محصولات، پوشش زمین‌های زراعی، پرورش قارچ، دام‌داری و مرغ‌داری کاربرد فراوانی دارد.

مصرف در صنایع اتومبیل‌سازی

بسیاری از تزیینات داخلی خودروها، کاور و چادر انواع خودرو از این پارچه هستند. همچنین از اسپان باند در خطوط رنگ و صداگیری استفاده می‌شود.

مصرف در صنعت راه و ساختمان

تولید و ساخت دیوار کاذب، قالب‌بندی، تثبیت خاک و راه‌سازی، لوله‌گذاری به عنوان شانه، روکش ساختمان‌های نیمه‌ساخته و دکوراسیون از گزینه‌های پرکاربرد پارچه اسپان باند در صنعت راه و ساختمان هستند.

مصرف در صافی‌های صنعتی

این پارچه برای تولید فیلترهای صنعتی، فیلترهای دقیق مانند HEPA، فیلتر مایعات مانند صنایع نوشابه‌سازی، صنایع شیر و دامداری کاربرد دارد.

مصرف در صنایع بسته‌بندی و کاورسازی

اسپان باند را بسیار در صنایع بسته‌بندی موادغذایی، بسته‌بندی محصولاتی مانند میوه، برنج، حبوبات، چای، کیف و کفش، اسکناس، ساک تبلیغاتی، صحافی، کاور کت‌وشلوار، روکش مبل، لوازم خانگی، ماشین‌آلات، کامپیوتر و لوازم جانبی، جلد سی‌دی و روکش سررسید و کتاب می‌بینیم.

مصرف در کمک به محیط زیست

شاید عجیب باشد که یک پارچه بتواند به محیط زیست کمک کند، اما این کار توسط اسپان باند انجام می‌شود. از این پارچه برا رفع آلودگی نفتی دریاها، محافظت فیزیکی، زیرانداز قفس کبوتران و حیوانات خانگی بسیار استفاده می‌شود.

اسپان باند مصارف بسیار دیگری هم دارد که از آن‌ها عبور کرده و در ادامه به یکی از مهم‌ترین مصارف آن برای بشر می‌پردازیم.

پارچه اسپان باند در ماسک سه لایه

این پارچه در انواع گرماژ در ایران و خارج از کشور تولید می‌شود. شاید برای شما هم جالب باشد که اسپان باند پرمصرف‌ترین پارچه در تولید ماسک است. با اینکه اکثر ماسک‌های چند لایه با نام لایه میانی خود شناخته می‌شوند، نباید از لایه خارجی ماسک و تاثیرگذاری بالای آن گذر کنیم.

ماسک ملت بلون، ماسک سه لایه ssmms، ماسک بایکو و... همگی در ترکیبی از پارچه اسپان باند تولید می‌شوند. اصولا فقط در زمانی که سه لایه ماسک همگی از اسپان باشد، آن را ماسک سه لایه اسپان می‌نامند.

چگونگی شناخت پارچه اسپان در ماسک

  1. این پارچه اصولا برای لایه‌های خارجی استفاده می‌شود.
  2. در زمان کشیدن پارچه به دو طرف، از خود خاصیت کشسانی نشان داده و بعد از مقاومت اولیه پاره می‌شود.
  3. در مقابل حرارت مقاوم نبوده و آتش می‌گیرد.